Tag Archives: Sikorki

Czy wiesz, że kury słuchają sikorek?

Kury gołoszyjki i sikorka bogatka (w rogu)

Być może udało wam się kiedyś zaobserwować grupę wron szukających jedzenia w parku. Nagle jedna wydaje okrzyk i wszystkie odlatują.

U zwierząt żyjących w grupach często jeden członek ostrzega innych, jeśli zauważy niebezpieczeństwo. Dodatkowo zwierzęta żyjące na wolności często reagują na sygnały alarmowe innych gatunków, co pozawala im uniknąć wspólnych wrogów.

Zwierzęta domowe także potrafią ostrzegać się nawzajem o niebezpieczeństwie. Kury żyjące na wybiegu reagują czujnością i odpowiednim zachowaniem na krzyki alarmowe innych kur czy koguta.

Jednak czy potrafią rozpoznawać sygnały alarmowe dzikich ptaków? Jest to dobre pytania, ponieważ, po pierwsze – kurczaki były przez wieki selekcjonowane dla mięsa i jaj, a nie z powodu ich zdolności przetrwania. Po drugie – często człowiek chronił je przed niebezpieczeństwem. A po trzecie – przez ostatnie dekady większość kurczaków i kur niestety całe życie spędzała (i ciągle spędza) w budynkach, czyli była (i jest) zupełnie odizolowana od natury i drapieżników.

Niedawno naukowcy postanowili sprawdzić, czy młode kury reagują na alarmowe nawoływania dzikich ptaków, a dokładnie sikorek bogatek. Ptaki te mają wspólnych wrogów, na przykład myszołowy czy jastrzębie. Badacze zainstalowali głośniki na farmie kur gołoszyjek z wolnego wybiegu we Francji. Z głośników puszczali albo piosenki sikorek albo ich sygnały alarmowe.

W trakcie odtwarzania sygnałów alarmowych kury prawie cały czas były czujne, podnosiły głowy i rozglądały się dookoła. Przez połowę czasu mniej zachowywały się tak przy odtwarzaniu śpiewów sikorek.

Na razie nie wiadomo czy odpowiedź na sygnały alarmowe sikorek to zachowanie wrodzone czy wyuczone. Ale jeśli planujesz założyć hodowlę kur z wolnego wybiegu, to może warto zrobić to tam, gdzie żyją ptaki śpiewające, nawet jeśli czasami będą one podjadać jedzenie kurom.


Zdjęcia: sikorka bogatka – Petr Ganaj from Pexels.com; kury gołoszyjki – Simone Ramella from Rome, Italy – Corte Cecina, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3830746


English version of this post can be found here.

Czy wiesz, że sikorki bogatki są konformistami i mogą tworzyć tradycje?

Chyba każdy w Polsce zna sikorki bogatki. Łatwo zobaczyć je w zimie, bo często przylatują do karmników w naszych ogrodach czy na balkonach. Zwykle pojawiają się parami lub w małych grupach.

Ptaki te są innowacyjne, ale potrafią też uczyć się jeden od drugiego. W populacjach (grupach zwierząt żyjących na tym samym terenie) ptaki te wykazują tendencję, by zachowywać się tak jak większość osobników. Są zatem konformistami.

Przynajmniej jeśli chodzi o otwieranie pudełek-puzzli.

Parę lat temu naukowcy w Anglii nauczyli kilka złapanych w różnych regionach ptaków otwierania pudełek, w których znajdowało się jedzenie (smakowite robaki), przez przesuwanie drzwiczek w jedną albo w drugą stronę (każdy ptak nauczył się tylko jednego sposobu)*.

Po czterech dniach ptaki zostały wypuszczone na wolność, a w okolicy rozstawiono pudełka z jedzeniem. Każde pudełko można było otworzyć na dwa sposoby, przesuwając drzwiczki, w lewo albo w prawo, przy czym oba sposoby dawały taką samą nagrodę (czyli robaka).

Po 20 dniach większość ptaków w populacji potrafiła otworzyć pudełka. I wydaje się, że nauczyły się tego z obserwacji wytrenowanych (a potem i innych) ptaków, ponieważ w populacjach, w których nie było wytrenowanych osobników, niewielkiej liczbie ptaków udało się dostać do robaków.

Co jest interesujące, to to, że na każdym terenie większość ptaków otwierała drzwiczki w tą samą stronę – tą, w którą nauczył się tego trenowany ptak, mimo że otwieranie w drugą stronę było tak samo trudne i dawało taką samą nagrodę. Jest to zatem przykład wiernego uczenia się od innych.

Ale inny fakt fascynuje mnie jeszcze bardziej! W każdej populacji były też ptaki, które używały obu sposobów otwierania pudełka (najpewniej nauczyły się innego sposobu indywidualnie, metodą prób i błędów). Jednak nawet one wolały używać metody, która była bardziej popularna na danym terenie. Niektóre z nich nawet zupełnie przestawiły się na bardziej pospolitą metodę, ale żaden ptak nie przestawił się na tą rzadszą.

Gdy ptaki imigrowały z terenów z inną tradycją, większość z nich zmieniała swoje zachowanie, tak by nie wyróżniać się od miejscowych (czytelnicy, którzy sami są imigrantami na pewno potrafią to zrozumieć). Okazało się też, że w następnym roku lokalne tradycje były jeszcze silniejsze – jeszcze mniej sikorek zechowaywała się inaczej niż inni.

A to wszystko (razem z nowoczesną analizą sieci społecznych) pokazuje, że nie tylko ludzie mogą mieć tradycje (przekazywane społecznie, typowe dla grup, i często arbitralne, zachowania) i być konformistami.

Choć tak jak u ludzi, były też nieliczne osobniki, które nie poddały się normom społecznym i uparcie przesuwały drzwi przeciwnie do tradycji.

* Jak nauczyć ptaka otwierania pudełka-puzzla tylko w jeden sposób? Wystarczy zablokować możliwość przesuwania się drzwiczek w drugą stronę. Cała procedura nauki jest dość prosta (możesz wykorzystać, jeśli masz własnego pupila, ale proszę nie łap dzikich ptaków!). Na początku daj zwierzakowi dostęp do otwartego pudełka, z którego może brać robaki. Z czasem zamykaj pudełko coraz bardziej, tak jednak by zwierzę mogło za każdym razem samo je otworzyć. Ostatecznie nauczą się otwierać zupełnie zamknięte pudełko (sikorki nauczyły sie tego w ciągu 4 dni).


Zdjęcie sikorki bogatki – Petr Ganaj from Pexels.com


English version of this post can be found here.