Monthly Archives: December 2020

Did you know that dinosaurs had cancer?

Centrosaurus apertus

Most people probably don’t think about cancer when looking at pictures of dinosaurs, or impressive skeletons in museums. But they may have had all kinds of tumours (like birds* do), although bone tumours are the most likely kind (and probably the only one) that could be found in the fossil record.

There are a number of fossilised dinosaur bones that show signs of tumours, but most seem benign. Recently a team of researchers and cancer specialists analysed** a fibula (a long bone in a lower hind leg) of an herbivorous dinosaur – Centrosaurus apertus – that shows signs of abnormal growth. Their diagnosis was clear: an advanced cancer – osteosarcoma.

As the researchers say “The extensive invasion of the cancer throughout the bone suggests that it persisted for a substantial period of the animal’s life and might have invaded other body systems. A similarly advanced osteosarcoma in a human patient, left untreated, would certainly be fatal”.

However, it seems that this animal was not killed by cancer but by a costal flood.

* the only living dinosaurs (but that’s a different story – let me know if you would like to hear it)

** using microscopy and high-resolution X-ray CT scans.


Ilustration: Nobu Tamura (http://spinops.blogspot.com) – own work, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19459817

Polską wersję tego wpisu możesz znaleźć tutaj.

Czy wiesz, że dinozaury miały raka?

Centrosaurus apertus

Najprawdopodobniej nie pomyślałbyś o tym, patrząc na ilustracje albo imponujące szkielety tych zwierząt w muzeach. Dinozaury miały pewnie różne rodzaje nowotworów (tak jak ptaki*), jednak na podstawie pozostałości kopalnych tych zwierząt, najwięcej możemy się dowiedzieć (a może jedynie?) o nowotworach kości.

Jakiś czas temu paleontolodzy znaleźli fragmenty szkieletu dinozaura Centrosaurus apertus. Jedna z kości podudzia (a dokładnie kość strzałkowa) ma na końcu dość duże zgrubienie, które wygląda jak narośl. Wydaje się, że nie jest to pozostałość po złamaniu.

Dlatego naukowcy poprosili specjalistów od nowotworów, żeby dokładnie przebadali** kość. Diagnoza była jasna: zaawansowany nowotwór złośliwy kości (kostniakomięsak).

U ludzi tego rodzaju nowotwór, jeśli pozostałby nieleczony, na pewno byłby śmiertelny. Specjaliści stwierdzili też, że rozległa inwazja raka w całej kości sugeruje, że utrzymywał się on przez znaczny okres życia zwierzęcia i mógł zaatakować inne organy.

Jednak to zwierzę nie umarło z powodu raka, ale z powodu powodzi przybrzeżnej.

* Ptaki – jedyne żyjące dinozaury. Ale to już inna historia. Napisz w komentarzu, jeśli chciałbyś ją przeczytać.

** Używając mikroskopu i zdjęć rentgenowskich.


Ilustracja: Nobu Tamura (http://spinops.blogspot.com) – praca własna, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19459817

Czy wiesz, że sikorki bogatki są konformistami i mogą tworzyć tradycje?

Chyba każdy w Polsce zna sikorki bogatki. Łatwo zobaczyć je w zimie, bo często przylatują do karmników w naszych ogrodach czy na balkonach. Zwykle pojawiają się parami lub w małych grupach.

Ptaki te są innowacyjne, ale potrafią też uczyć się jeden od drugiego. W populacjach (grupach zwierząt żyjących na tym samym terenie) ptaki te wykazują tendencję, by zachowywać się tak jak większość osobników. Są zatem konformistami.

Przynajmniej jeśli chodzi o otwieranie pudełek-puzzli.

Parę lat temu naukowcy w Anglii nauczyli kilka złapanych w różnych regionach ptaków otwierania pudełek, w których znajdowało się jedzenie (smakowite robaki), przez przesuwanie drzwiczek w jedną albo w drugą stronę (każdy ptak nauczył się tylko jednego sposobu)*.

Po czterech dniach ptaki zostały wypuszczone na wolność, a w okolicy rozstawiono pudełka z jedzeniem. Każde pudełko można było otworzyć na dwa sposoby, przesuwając drzwiczki, w lewo albo w prawo, przy czym oba sposoby dawały taką samą nagrodę (czyli robaka).

Po 20 dniach większość ptaków w populacji potrafiła otworzyć pudełka. I wydaje się, że nauczyły się tego z obserwacji wytrenowanych (a potem i innych) ptaków, ponieważ w populacjach, w których nie było wytrenowanych osobników, niewielkiej liczbie ptaków udało się dostać do robaków.

Co jest interesujące, to to, że na każdym terenie większość ptaków otwierała drzwiczki w tą samą stronę – tą, w którą nauczył się tego trenowany ptak, mimo że otwieranie w drugą stronę było tak samo trudne i dawało taką samą nagrodę. Jest to zatem przykład wiernego uczenia się od innych.

Ale inny fakt fascynuje mnie jeszcze bardziej! W każdej populacji były też ptaki, które używały obu sposobów otwierania pudełka (najpewniej nauczyły się innego sposobu indywidualnie, metodą prób i błędów). Jednak nawet one wolały używać metody, która była bardziej popularna na danym terenie. Niektóre z nich nawet zupełnie przestawiły się na bardziej pospolitą metodę, ale żaden ptak nie przestawił się na tą rzadszą.

Gdy ptaki imigrowały z terenów z inną tradycją, większość z nich zmieniała swoje zachowanie, tak by nie wyróżniać się od miejscowych (czytelnicy, którzy sami są imigrantami na pewno potrafią to zrozumieć). Okazało się też, że w następnym roku lokalne tradycje były jeszcze silniejsze – jeszcze mniej sikorek zechowaywała się inaczej niż inni.

A to wszystko (razem z nowoczesną analizą sieci społecznych) pokazuje, że nie tylko ludzie mogą mieć tradycje (przekazywane społecznie, typowe dla grup, i często arbitralne, zachowania) i być konformistami.

Choć tak jak u ludzi, były też nieliczne osobniki, które nie poddały się normom społecznym i uparcie przesuwały drzwi przeciwnie do tradycji.

* Jak nauczyć ptaka otwierania pudełka-puzzla tylko w jeden sposób? Wystarczy zablokować możliwość przesuwania się drzwiczek w drugą stronę. Cała procedura nauki jest dość prosta (możesz wykorzystać, jeśli masz własnego pupila, ale proszę nie łap dzikich ptaków!). Na początku daj zwierzakowi dostęp do otwartego pudełka, z którego może brać robaki. Z czasem zamykaj pudełko coraz bardziej, tak jednak by zwierzę mogło za każdym razem samo je otworzyć. Ostatecznie nauczą się otwierać zupełnie zamknięte pudełko (sikorki nauczyły sie tego w ciągu 4 dni).


Zdjęcie sikorki bogatki – Petr Ganaj from Pexels.com


English version of this post can be found here.

Did you know that great tits are conformists and can form traditions?

Probably everyone in Europe is familiar with this little bird – great tit. And the winter is a great period to observe them as they often come to birdfeeders in gardens and on balconies. They usually come in pairs or small groups.

It is known that these birds are innovative but they can also learn from each other and they seem to follow the behaviour of majority of a population (group of birds that live in one area). Therefore, showing conformity.

At least when it comes to opening puzzle boxes. A few years ago, researchers in the UK trained a couple of wild great tits from different locations to open a puzzle box by either sliding its door to the left or to the right (one bird learned only one method)*.

Then they released them into the wild and provided puzzle boxes filled with mealworms (a delicacy for the great tits) that could open either way (both to the left and to the right).

Within 20 day most of the birds knew how to open the boxes and it seems that they learned it from the trained individuals, as in populations without trained birds much fewer individuals managed to get to the worms.

But what is more interesting, most of the birds in a given area used the method that was used by the trained bird (left or right slide) even if the other way was equally difficult and rewarding. This shows social learning from others.

But here comes even a more amazing finding. There were birds that actually used both ways of opening the box (some probably learned the less common variant individually, by trial and error). However, most of these individuals still preferred the most common behaviour. And some of them even switched from the less common to more common behaviour. But never the other way round.

If immigrant birds came from areas with different traditions, most of them changed their behaviour to match the locals (A reader who is themselves an immigrant will probably understand this).

When researchers returned the next year, they saw that the local traditions were even more pronounced, with fewer birds using uncommon method to open the box.

All these observations show that not only humans follow societal norms and have traditions (group-specific, socially learned, and often arbitrary behaviour) that they learn through conformism.

Although, like in human populations, there were still few birds that did not follow societal norms and just slid that door against local tradition.

* How do you train the bird to open the box the way you want? Well, block the door so it can open in only one way. The training part is quite simple (in case you want to train your own pets – please do not capture wild birds!). First show the birds an open box with worms inside that they can just pick up. Then, each time close the door more and more until the birds can reliably open it even if it’s fully closed (great tits learned that in 4 days).


Photo of great tit by Petr Ganaj from Pexels.com


Polską wersję tego wpisu możesz znaleźć tutaj.

Czy wiesz, że szczury mają osobowość?

Moje szczurzyce: Takjo i Kreska

Jest wieczór.

Moje szczurzyce się budzą. A przynajmniej jedna z nich. Tokjo opuszcza kojec i sprawdza, czy pojawiło się nowe jedzonko. Teraz siedzi na jednym z mostków i patrzy w moim kierunku. Kreska ciągle śpi, choć gdy otwieram klatkę, patrzy co się dzieje półotwartymi oczyma. Za to Tokjo od razu wskakuje mi na rękę. Gdybym odeszła, Kreska spałaby dalej.  Ale ja czekam i Kreska wychodzi z kojca. Najpierw porządnie się rozciąga, a potem wystawia łepek z klatki i wącha moją rękę. Jednak od razu wycofuje się i zaczyna myć swój pyszczek. Jednak ja czekam i mówię do niej zachęcająco, co powoduje, że jeszcze parę razy wącha moją rękę i wreszcie powoli wychodzi z klatki. W międzyczasie Tokjo znudziła się bieganiem w moich rękawach i próbuje wejść na górę klatki.

Tokjo i Kreska to dwie siostry z tego samego miotu. I tak jak większość rodzeństwa różnią się od siebie osobowością i swoimi upodobaniami. Tokjo jest raczej ekstrawertyczna. Ma więcej energii i lubi kontakt z ludźmi. Cieszy się, gdy może wyjść z klatki i wspiąć się na mnie, albo jeszcze lepiej, wejść do rękawa albo pod sweter. Ponieważ lubi kontakt z ludźmi, szybciej uczy się sztuczek. Wydaje się też bardziej inteligentna, ale może to moja ludzka stronniczość.

Kreska jest raczej introwertykiem. Wyjście z klatki zwykle zajmuje jej trochę czasu, nawet jeśli nie jest śpiąca. A Kreska lubi spać. Za to w nowych miejscach jest odważniejsza niż Tokjo.

Obie siostry mają też swoje upodobania co do jedzenia. Na przykład Tokjo woli bazylię, a Kreska kolendrę.

Jeśli macie koty lub psy, pewnie nie dziwicie się, że szczury też różnią się charakterami. Także wiele innych zwierząt, posiada osobowość – nawet ryby, pszczoły czy stonogi.


English version of this post can be found here

Did you know that rats have personalities?

My rats: Takyo and Stripe

It’s evening.

My pet rats are waking up. Well, one of them is. Tokyo has left the sleeping place and scanned the cage for new food. Now she is standing on one of the wooden bridges in the cage and is looking in my direction. Stripe is still sleeping when I approach and open the cage. While Tokyo is happy to run up my arm, Stripe opens her eyes and slowly stretches. If I left, she would go back to sleep. But I wait and she gets up, stretches and yawns some more. At last, she approaches the door, sticks her head out and sniffs my hand. But then she retreats to the cage and grooms for a bit. Encouraging words and my presence make her repeat this pattern a couple of times and at last, she leaves the cage. In the meantime, Tokyo got bored with running up and down my sleeves and is trying to get on top of the cage.

Tokyo and Stripe are two sisters from the same litter. But like most human siblings they differ in their personality and likes and dislikes. Tokyo is more of an extrovert. She is more energetic and likes contact with people. She is happy to leave her cage and climb my arms or even better get under a jumper or into a sleeve. Because she likes contact with humans, she also learns tricks easier. She seems more intelligent, but that may be my human bias.

Stripe is more of an introvert. Getting out of the cage and onto my arm usually takes long, even if she is not sleepy. And she likes sleeping. But she is much braver than Tokyo in exploring new places. And of course, they also have their food preferences, for example Tokyo prefers basil over coriander and Stripe the reverse.

Whoever had cats and dogs may not be surprised that rats also have personalities. But many other animals do as well, even fish, bees or woodlice.


Polską wersję tego wpisu możesz znaleźć tutaj.

Read me / Informacja

Some posts on this website are in English and some in Polish (though usually every topic is covered in both languages). If you would like to only see posts in English, choose the category “In English” on the right-hand side or below.

Część wpisów na tej stronie jest w języku polskim, inne w angielskim, ale każdy temat najczęściej opisuję w obu językach. Jeśli chcesz widzieć tylko posty w języku polskim, wybierz z boku strony (albo poniżej) kategorię „Po polsku”.